سید جواد حسینی خامنه‌ای
| از مجتهدان شیعه | |
 | |
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نسب | سادات حسینی |
| تاریخ تولد | ۱۶ آذر۱۲۷۴ش |
| زادگاه | نجف |
| تاریخ وفات | ۱۴ تیر ۱۳۶۵ش/۲۷ شوال ۱۴۰۶ق |
| محل دفن | حرم امام رضا(ع) |
| شهر وفات | مشهد |
| خویشاوندان سرشناس | سید علی خامنه‌ای (فرزند) • سید مجتبی خامنه‌ای (نوه پسری)، سید هاشم میردامادی نجف‌آبادی (پدرهمسر)، محمد واعظ زاده خراسانی (باجناق) |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | آقاحسین قمی میرزامحمد آقازاده خراسانی میرزا مهدی اصفهانی |
| محل تحصیل | تبریز • مشهد • نجف |
| اجازه اجتهاد از | محمدحسین نائینی • سید ابوالحسن اصفهانی • آقا ضیاء الدین عراقی |
| سایر | تدریس • امامت مسجد صدیقی‌های بازار مشهد و مسجد جامع گوهرشاد |
سید جواد حسینی خامنه‌ای (۱۲۷۴ش-۱۳۶۵ش) از مجتهدان شیعه و از عالمان حوزه علمیه مشهد و پدر آیت‌الله سید علی خامنه‌ای دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران بود.
او تحصیلات حوزوی خود را در تبریز، مشهد و نجف گذراند و از استادان حوزه نجف اجازه اجتهاد دریافت کرد. پس از بازگشت به مشهد، به تدریس علوم حوزوی و فعالیت‌های مذهبی پرداخت و تا پایان عمر در این شهر سکونت داشت. وی امام جماعت مسجد آذربایجانی‌های در مشهد و از امامان جماعت مسجد گوهرشاد بود.
فعالیت علمی و مذهبی
سید جواد حسینی خامنه‌ای، مجتهد شیعه ساکن مشهد بود. او در سال ۱۲۷۴ش در نجف متولد شد و در کودکی همراه خانواده به تبریز بازگشت. پدرش سید حسین خامنه‌ای برای تحصیل علوم دینی به نجف رفته بود.[۱]
او، علوم مقدماتی را در مدارس دینی تبریز فراگرفت[۲] و در سال ۱۳۳۶ق به مشهد رفت و حدود ۹ سال در حوزه علمیه مشهد به تحصیل پرداخت.[۳] بر اساس برخی گزارش‌ها، به دلیل ناامنی مسیر تهران–مشهد، از طریق بادکوبه، دریای خزر و عشق‌آباد به مشهد سفر کرد.[۴]
خامنه‌ای، در حوزه علمیه مشهد، فقه و اصول را نزد آقاحسین قمی، میرزامحمد آقازاده خراسانی (کفائی)، میرزامهدی اصفهانی و فاضل خراسانی و فلسفه را نزد آقابزرگ حکیم شهیدی و اسدالله یزدی آموخت. خامنه‌ای در سال ۱۳۴۵ق برای ادامه تحصیل به نجف رفت و نزد محمدحسین نائینی، سید ابوالحسن اصفهانی و آقاضیاء عراقی به تحصیل پرداخت و از آنان اجازه اجتهاد دریافت کرد.[۵] او پس از پایان تحصیلات در نجف، به مشهد بازگشت و به تدریس علوم حوزوی پرداخت.
وی با برخی از عالمان هم‌دوره خود، از جمله میرزا حسین عبایی، سید علی‌اکبر خویی و میرزا حبیب ملکی، مباحثات علمی روزانه داشت که سال‌ها ادامه یافت.[۶]
امامت جماعت
خامنه‌ای، امامت جماعت مسجد صدیقی‌های بازار مشهد، معروف به مسجد آذربایجانی‌ها، را بر عهده داشت[۷] و از امامان جماعت مسجد جامع گوهرشاد نیز بود.[۸] در گزارش‌های مربوط به زندگی او، از پرهیزگاری، زهد و بی‌اعتنایی او به امور دنیوی یاد شده است.[۹] شریف‌رازی نیز در کتاب گنجینه دانشمندان او را عالمی متقی، فاضل و دارای ورع معرفی کرده است.[۱۰]
خاندان
سید جواد خامنه‌ای از سادات حسینی بود و نسب او با چهار واسطه به سلطان سید محمد مدفون در تفرش، و از طریق او به امام سجاد(ع) می‌رسید.[۱۱]
همسر و فرزندان
همسر نخست سید جواد خامنه‌ای در حدود چهل‌سالگی او درگذشت و حاصل این ازدواج سه دختر بود. [۱۲]، پس از آن، با خدیجه میردامادی، دختر سید هاشم میردامادی، ازدواج کرد.[۱۳] از این ازدواج چهار پسر و یک دختر به دنیا آمدند: سید محمد، سید علی، بدرالسادات، سید هادی و سید محمدحسن. سید علی خامنه‌ای بعدها به رهبری جمهوری اسلامی ایران رسید.
وفات
سید جواد خامنه‌ای در ۱۴ تیر ۱۳۶۵ش برابر با ۲۷ شوال ۱۴۰۶ق درگذشت.[۱۴] ابوالحسن شیرازی، امام جمعه وقت مشهد، بر پیکر او نماز گزارد و در رواق پشت ضریح امام رضا(ع) جنب دارالفیض به خاک سپرده شد.[۱۵] امام خمینی در پیام تسلیت خود به سید علی خامنه‌ای، سید جواد خامنه‌ای را عالمی باتقوا و متعهد برشمرد.[۱۶]
آثار درباره سید جواد خامنه‌ای
در سال ۱۴۰۲ش و همزمان با روز قلم، کتاب زندگی اینجاست نوشته مهدی قزلی با موضوع زندگی سید جواد خامنه‌ای در مسجد جامع تبریز رونمایی شد.[۱۷] همچنین کتاب روایت آقا، مشتمل بر خاطرات سید علی خامنه‌ای درباره پدرش، سید جواد خامنه‌ای، در سال ۱۴۰۴ش رونمایی شد.[۱۸]
پانویس
- ↑ «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.
- ↑ جلالی، «خامنه‌ای-سید جواد»، ص۱۷۶.
- ↑ جلالی، «خامنه‌ای-سید جواد»، ص۱۷۶.
- ↑ بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش.
- ↑ جلالی، «خامنه‌ای-سید جواد»، ص۱۷۶-۱۷۷.
- ↑ قلی‌زاده علیاری، «خاندان خامنه‌ای»، ص۹۷۲.
- ↑ بهبودی، شرح اسم، ۱۳۹۱ش، ص۱۵.
- ↑ جلالی، «خامنه‌ای-سید جواد»، ص۱۷۷.
- ↑ قلی‌زاده علیاری، «خاندان خامنه‌ای»، ص۹۷۲.
- ↑ شریف‌رازی، گنجینه دانشمندان، ۱۳۵۲ش، ج۷، ص۱۲۸.
- ↑ «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.
- ↑ ««خصوصیات پدر ومادر حضرت آیت الله خامنه ای»، سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.
- ↑ «گذری بر زندگی آیت‌الله سید جواد خامنه‌ای»، سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
- ↑ حائری، روزشمار شمسی، ۱۳۸۶ش، ص۲۵۴.
- ↑ جلالی، «خامنه‌ای- سید جواد»، ص۱۷۷.
- ↑ خمینی(امام)، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۲۰، ص۷۱.
- ↑ «رونمایی از کتاب زندگی اینجاست»، پایگلاه خبری خبرآنلاین.
- ↑ «کتاب روایت آقا رونمایی شد»، سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.
منابع
- بهبودی، هدایت‌الله، شرح اسم، تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۹۱ش.
- جلالی، غلامرضا، «خامنه‌ای-سید جواد»، در مشاهیر مدفون در حرم رضوی، زیر نظر غلامرضا جلالی، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۳۸۶ش.
- حائری، علی، روزشمار شمسی، تهیه‌کنننده: مرکز پژوهشهای صدا و سیما، قم، دفتر عقل، ۱۳۸۶ش.
- خمینی(امام)، سید روح‌الله، صحیفه امام، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۷۸ش.
- رونمایی از کتاب زندگی اینجاست. پایگاه خبری خبرآنلاین، بازدید: ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- شریف‌رازی، محمد، گنجینه دانشمندان، تهران، اسلامیه، ۱۳۵۲ش.
- قلی‌زاده علیاری، مصطفی، «خاندان خامنه‌ای»، در گلشن ابرار، جلد دوم، قم، نشر معروف، ۱۳۸۲ش.
- «کتاب روایت آقا رو نمایی شد»، سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، بازدید: ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- «نگاهی گذرا به زندگینامه‌ی حضرت آیت‌الله‌العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای»، سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، درج مطلب: ۱ فروردین ۱۳۹۳ش، بازدید: ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ش.
«گذری بر زندگی آیت‌الله سید جواد خامنه‌ای»، سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، درج مطلب: ۱۵ تیر ۱۴۰۰ش، بازدید: ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «[https://farsi.khamenei.ir/newspart-index?tid=4833 «خصوصیات پدر ومادر حضرت آیت الله خامنه ای»، سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، درج مطلب: ۱۴ بهمن ۱۳۷۶ش، بازدید: ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ش.
| خویشاوندان سرشناس | سید جواد خامنه‌ای (پدر) • سید مجتبی خامنه‌ای (فرزند) • سید احمد بن زین‌العابدین علوی (جد مادری) • سید هاشم میردامادی نجف‌آبادی (پدربزرگ مادری) • محمد خیابانی (شوهرعمه) • سید محمد خامنه‌ای (برادر) • خاندان خامنه‌ای • خدیجه میردامادی (مادر) |  |
|---|---|---|
| استادان | ||
| آثار و اندیشه‌ها | آثار آیت‌الله خامنه‌ای • ترجمه کتاب صلح امام حسن(ع) • پیشوای صادق • کتاب انسان ۲۵۰ ساله • فلسطین • طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن • حدیث ولایت • آفتاب در مصاف • غناء • نامه‌ای برای تو • بیانیه گام دوم انقلاب • فتوای حرمت اهانت به مقدسات اهل‌سنت • نظریه انسان ۲۵۰ ساله • جهاد تبیین • حماسه امام سجاد • همرزمان حسین • اقتصاد مقاومتی • فتوای حرمت ساخت و به‌کارگیری سلاح هسته‌ای • دو امام مجاهد • نامه به دانشجویان حامی فلسطین در آمریکا • اسلامی‌سازی علوم انسانی • حوزه پیشرو و سرآمد • الگوی سوم زن • الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت | |
| فعالیت‌های سیاسی | ||
| تأسیس مراکز | ||
| اعضای دفتر، شورای استتفتاء و... | ||
| وابسته | ||
- مدفونان در حرم امام رضا
- عالمان شیعه قرن ۱۵ (قمری)
- امامان جماعت مسجد گوهرشاد
- شاگردان سید ابوالحسن اصفهانی
- شاگردان آقا ضیاء عراقی
- شاگردان میرزای نائینی
- شاگردان سید حسین طباطبایی قمی
- دانشآموختگان حوزه علمیه مشهد (از دوران مشروطه به بعد)
- دانشآموختگان حوزه علمیه نجف (پس از سال ۱۲۰۰ قمری)
- شاگردان میرزا مهدی اصفهانی
- افراد خاندان خامنه‌ای
- سادات حسینی